آیا به تازگی کسب و کار خود را راه‌اندازی کرده‌اید؛ اما نمی‌دانید چگونه با رقبای قدرتمند خود مقابله کنید؟ آیا به چالش‌های پیش روی رقابت در بازار فکر می‌کنید؟ آیا هزینه تبلیغات یک ساله رقیبان شما، با تمام درآمد شما در طی سال برابری می‌کند؟ لزومی ندارد نگران باشید؛ زیرا برای شما راهی وجود دارد که می‌توانید از طریق آن، به بهترین شکل بازار هدف خود را پیدا کنید و مخاطبان را به خود جذب کنید! این روش “نیچ مارکتینگ در کسب و کار” نام دارد. در این شیوه بازاریابی، شما به سراغ بازارها و گروه‌های خاصی می‌روید که دیگر رقبا به آن فکر نکرده‌اند. در واقع، در نیچ مارکتینگ در کسب و کار شما با نیازسنجی قشر خاصی از جامعه می‌توانید آن بخش از بازار را به سمت مارکت و برند خود جذب کنید. در ادامه با ما همراه شوید تا استراتژی ورود به بازار را برای شما تشریح کنیم.

نیچ مارکتینگ در کسب و کار

نیچ مارکتینگ، نوعی از بازاریابی است که بر بخش مشخصی از بازار هدف تمرکز می‌کند و محصولات و خدمات خود را به یک گروه به خصوص ارائه می‌دهد. در واقع، نیچ مارکتینگ در کسب و کار به جای تمرکز بر بخش‌های مختلف بازار، تمامی تمرکز خود را بر روی یک گروه به خصوص قرار می‌دهد و بازار را به گروه‌های کوچک‌تری تقسیم می‌کند.

برای گسترش تعریف نیچ مارکتینگ در کسب و کار، می‌توان گفت که این نوع از بازاریابی محدوده بازاریابی و بازار هدف و مشتریان بالقوه را مشخص می‌کند. تمامی این گروه‌هایی که در بازاریابی نیچ یا نیچ مارکتینگ مورد هدف قرار می‌‌گیرند بخشی از یک گروه و جامعه وسیع‌تر هستند. به عنوان مثال؛ بازار هدف افرادی که خریدار و مصرف کننده داروهای لاغری هستند را در نظر بگیرید. این گروه بسیار وسیع و بزرگ است و دسترسی به آن کار ساده‌ای نیست و نمی‌توان به راحتی تمام افراد یا حداقل جمعیت کثیری از آن را تحت پوشش یک برند به خصوص قرار داد.

کاری که نیچ مارکتینگ در کسب و کار برای شما انجام می‌دهد این است که گروه افراد مایل به استفاده از قرص لاغری را به دسته‌های کوچکتری مانند: قرص لاغری برای مردان، قرص لاغری برای بانوان، قرص لاغری برای افراد دارای دیابت، قرص لاغری برای کودکان دارای اضافه وزن و… تقسیم‌بندی می‌کند.

تمامی این گروه‌بندی‌ها را افراد متقاضی تشکیل می‌دهند و ممکن است برندهای قدر و قدرتمندتری که برای سال‌های زیادی در بازار مشغول بوده‌اند؛ به آن‌ها توجه دقیق و زیادی نکنند و بیشتر بر روی بازارهای بزرگتر متمرکز شوند. بنابراین بهتر است که افراد تازه کار و کسب و کارهای نوپا برای رشد خود، بر روی بازارهای کوچک‌تر و زیرمجموعه تمرکز داشته باشند. از این طریق است که می‌توانند موفقیت لازم را کسب کنند و سپس در راه پیشرفت به دیگر بازارهای هدف نیز دسترسی پیدا کنند.

بررسی نکات مهم جهت ورود به بازار

یکی از اشتباهاتی که افراد تازه کار به آن مرتکب می‌شوند، این است که به سراغ بازارهای بزرگی همچون بازار افراد متقاضی قرص لاغری می‌روند و گمان می‌کنند به خاطر اینکه افراد با ویژگی‌های مختلف و از قشرهای متفاوتی هستند، می‌توانند سود بیشتری کسب کنند و فروش بیشتری داشته باشند؛ اما واقعیت این است که شما اگر تمرکز خود را بر روی گروه‌های کوچکتری بگذارید، می‌توانید توجه بیشتری را به سمت خود جلب کنید و به احتمال بسیار بالا، افرادی که مورد خطاب و در گروه بازار هدف شما قرار می‌گیرند به شما واکنش نشان می‌دهند.

در نهایت، متوجه شدیم که نیچ مارکتینگ در کسب و کار به شما کمک می‌کند تا بازار هدف خود را به گروه‌های کوچکتری تقسیم‌بندی کنید و در نهایت واکنش بیشتری از سمت مخاطبین خود دریافت کنید. به این صورت است که شما می‌توانید در ابتدای ورود به بازار و راه اندازی کسب و کار مورد نظر، جایگاه بهتری برای خود ایجاد کنید و در نهایت درآمدتان را به حد بالایی برسانید.

4 مزیت نیچ مارکتینگ در کسب و کار

در صورتی که شما برای رشد کسب و کار خود به ویژه در ابتدا، از استراتژی نیچ مارکتینگ استفاده کنید، می‌تواند مزایای بسیاری را به همراه داشته باشد. شما می‌توانید در یک گروه جزئی‌تر افراد را مخاطب هدف خود قرار دهید و مجبور باشید تا با افراد و برندهای کمتری رقابت کنید. هر چه بازار مخاطب و هدف شما کوچکتر و تقسیم‌بندی شده‌تر باشد، شما می‌توانید درخشش بیشتری داشته باشید و مشتریان تازه‌ای را جذب کنید. در بخش زیر، 4 مورد از برترین مزایایی که نیچ مارکتینگ در کسب و کار به افراد ارائه می‌دهد بررسی شده است.

رقابت کمتر در بازار هدف

در صورتی که شما بازار هدف خود را به بخش‌های کوچکتری تقسیم کنید، رقیبان کمتری خواهید داشت و نیازی نیست که نگران استراتژی‌ها و فعالیت‌های شرکت‌های عظیم و قدرتمند باشید. همچنین، این بازارهای عظیم در حوزه کاری شما برایتان مشکلی را ایجاد نخواهند کرد، به این خاطر که به بازار و کسب و کار شما به عنوان یک بازار بزرگ و برند گسترده نگاه نمی‌کنند.

در نهایت، اجازه بدهید تا شرکت‌هایی که دارای سرمایه‌های کلان هستند بر روی دیگر شرکت‌ها سرمایه‌گذاری خود را انجام دهند؛ به این دلیل که شما حتی اگر در بخش کوچکی کار کنید و بازار هدف محدودی داشته باشید باز هم امکان دارد افراد مختلف سعی در سنگ اندازی در شیوه بازاریابی و کار شما داشته باشند.

شناخت بهتر مخاطبین و نیازهای آن‌ها

شما تنها زمانی می‌توانید از نیچ مارکتینگ در کسب و کار درآمد مناسب و بالایی کسب کنید و پله‌های موفقیت را طی کنید که به نیازهای مخاطبین خود و تقاضاهای آنان مسلط باشید. بنابراین بهتر است تا حد ممکن شناخت خود را از بازار هدف افزایش دهید و نیازهای آنان را بشناسید تا بتوانید محصول یا خدماتی را به آنان ارائه دهید که نتوانند از طریق برند یا کسب و کار دیگری دریافت کنند. در صورتی که به شکل عمیق و با جزئیات بیشتری تمام ویژگی‌ها و خواسته‌های مشتریان را بررسی کنید می‌توانید فهم بهتری از محصول و خدمات مورد نظر آنان بدست آورید.

البته، به صورت خودکار نیچ مارکتینگ در کسب و کار چنین امکانی را برای شما فراهم می‌کند. در نتیجه، اگر شما بازار هدف خود را به بخش‌های کوچکتری تقسیم کنید و به شیوه دقیق‌تری بر روی آن تمرکز داشته باشید، می‌توانید از خواسته‌ها و نیازهای مشتریان آگاهی بیشتری را کسب کنید. بنابراین خدمات و محصولات خود را مطابق با نیازهای آنان فراهم می‌کنید. به هر میزان که برند شما نیازهای بیشتری از مشتریان را برآورده کند و آنان را عمیقا به خواسته قلبی‌شان برساند، شما نیز می‌توانید پیشرفت بیشتری داشته باشید و درآمد خود را افزایش دهید.

تخصصی‌تر شدن در حوزه مورد نظر

زمانی که شما بر روی یک عمل به خصوص تمرکز داشته باشید و در یک بازار مشخص فعالیت کنید، به مرور زمان اطلاعات بسیار بیشتری را در زمینه آن بازار هدف کسب می‌کنید و همین امر سبب می‌شود تا به صورت تخصصی‌تری بتوانید فعالیت خود را ادامه دهید. به همین ترتیب، شما به یک متخصص در زمینه کاری خود تبدیل می‌شوید که می‌تواند مشتریان بالقوه بیشتری را جذب کند و افراد آن را به یکدیگر معرفی می‌کنند.

سهولت بازاریابی در بازار هدف

زمانی که شما برای انجام بازاریابی نیچ یک بازار هدف را انتخاب می‌کنید، به دلیل در اختیار داشتن زمان، منابع انسانی و درآمد محدود، نمی‌توانید تمرکز خود را بر شاخص‌های وسیعی متمرکز کنید و بر تمامی آن‌ها تسلط داشته باشید. اینکه بتوانید بازار هدف خود را هرچند کوچکتر و جزئی‌تری اداره کنید و در دست بگیرید، می‌تواند پله ترقی و موفقیت برای شما محسوب شود؛ چون این تنها ابتدای کار و آغاز فعالیت شما است. بنابراین اگر قصد دارید تا زمانی تمام بازار را تحت نظر خود داشته باشید، به هیچ عنوان نگران نباشید! اگر استاندارد و قوانین نیچ مارکتینگ در کسب و کار را رعایت کنید، قطعا می‌توانید به بهترین مراحل از لحاظ جایگاهی دست پیدا کنید.

چگونه برای نیچ مارکتینگ ایده‌یابی کنیم؟

نیچ مارکتینگ در کسب و کار، استراتژی بسیار پرکاربرد و بسیار جذابی است که همواره توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. البته، تمامی فعالیت‌ها و استراتژی‌هایی که افراد را به موفقیت می‌رسانند بر اساس استانداردهای به خصوصی طراحی شده‌اند و دارای مراحل مشخصی هستند. بنابراین، شما نیز برای موفقیت در این مسیر باید از روش صحیح نیچ مارکتینگ در کسب و کار استفاده کنید. بخش زیر، به معرفی شیوه ایده‌یابی برای نیچ مارکتینگ در کسب و کار پرداخته است که به شما کمک می‌کند تا مسیر صحیحی را جهت انجام اینکار پیش ببرید.

تعیین موضوعات مورد علاقه

یکی از مواردی که می‌تواند به صورت مستقیم بر فعالیت‌های بازاریابی کسب و کار شما تاثیرگذار باشد، علاقمند بودن شما به موضوع مد نظر است. در صورتی که شما به موضوعی که درباره آن بازاریابی انجام می‌دهید علاقه داشته باشید، می‌توانید شوق و اشتیاق و انگیزه بیشتری را به عمل آورید. علاقه و هیجان در کار همیشه خروجی بهتری را می‌سازد.

البته نکته دیگری را نیز باید در نظر داشته باشید؛ تنها شور و اشتیاق برای انجام بازاریابی نیچ مارکتینگ در کسب و کار، شما را موفق نمی‌سازد. در صورتی که بازار هدف شما بیش از اندازه کوچک باشد یا درست انتخاب نشده باشد، افراد شوق و اشتیاقی را از خود برای خرید محصولات یا بهره‌مندی از خدمات نشان نخواهند داد. بنابراین، تمامی اعمالی که شما انجام داده‌اید، یک اتلاف زمان بزرگ خواهد بود. علاوه بر این موضوع، در طول زمان شما اشتیاق و ذوق اولیه خود را نیز از دست خواهید داد. پس موضوع مورد علاقه خود را جهت بازاریابی، باید به شیوه بهینه‌ای انتخاب کنید.

بررسی کلی با دید بازاریابی

پس از انجام مرحله قبل، باید فهرستی از تمامی امور، ایده کسب و کار و نکات تهیه کنید. ممکن است شما طی این پروسه، با مسائلی برخورد کنید که در حال حاضر علاقه‌ای نسبت به آنان ندارید. این موضوعات باید شامل چالش‌ها و موانع پیش رو، موضوعات جذاب از دیدگاه شما، فعالیت‌های مشارکتی شما و هر آنچه که باعث ایجاد حس مثبت یا منفی در درون شما می‌شود باشند. در نهایت، از خودتان بپرسید که آیا افراد دیگری نیز به این موارد علاقه دارند؟ یا حاضر هستند برای دست یافتن به آن مبلغی را پرداخت کنند؟ در نهایت از خودتان بپرسید که چه چیزی باعث خوشحال و یا ناراحتی شما می‌شود؟

پس از انجام تمامی این مراحل، اشتراکات خود را با دیگران درباره این مسائل بررسی کنید.

جمع‌بندی مطالب

نیچ مارکتینگ در کسب و کار، یکی از برترین استراتژی‌ها برای افرادی است که به تازگی وارد یک بازار کسب و کار شده‌اند. هر برند و شغلی می‌تواند این استراتژی را به کار گیرد و با کمک آن بازار هدف خود را پیدا کند. نیچ مارکتینگ در کسب و کار به صورت کلی، تنها بخشی از بازار را تحت الشعاع قرار می‌دهد. با استراتژی نیچ مارکتینگ شما می‌توانید در بازاریابی خود با رقبای کمتری رو به رو شوید و در نهایت جایگاه خود را پیدا کنید. نیچ مارکتینگ نیز مانند هر استراتژی بازاریابی دیگر، دارای استانداردهای ویژه و به خصوص خود است.

با افزایش تمرکز بر روی موضوع مد نظر، می‌توان قدرت، دانش و تجربه را در آن زمینه افزایش داد. فلسفه این امر، در گذاشتن انرژی و زمان به صورت متمرکز و مداوم بر روی یک موضوع یا فعالیت است؛ اما آیا ما می‌توانیم به صورت دقیق و عمیق بر روی چندین موضوع مختلف تمرکز کنیم؟ خیر! به این خاطر که عناصر اصلی که باید صرف این کار شوند، یعنی انرژی و زمان، به صورت محدود برای ما وجود دارند و ما باید انتخاب کنیم که چه چیزی مهم‌تر است تا بتوانیم تمرکز خود را بر روی آن خرج کنیم. استراتژی STP در کسب و کار به ما کمک می‌کند تا با متمرکز کردن منابع سازمانی مختلف، به بهترین نتیجه ممکن دست پیدا کنیم. به بیان ساده‌تر، استراتژی STP در کسب و کار می‌تواند کلید موفقیت هر کسب و کار باشد. بنابراین، اگر می‌خواهید در دیدگاه خود نسبت به کسب و کارتان، تحول عظیمی در راستای رسیدن به چشم‌اندازهای آینده ایجاد کنید، تا انتهای مقاله استراتژی STP در کسب و کار چیست با ما همراه باشید.

داستان متولد شدن استراتژی STP در کسب و کار

تا دهه 70 میلادی، شیوه بازاریابی موثر و کارآمد به دیدگاه اکثریت، تولید محصولی باکیفیت و استاندارد بود. در واقع، مدیران، بازاریابان و صاحبان کسب و کار گمان می‌کردند که برندی موفق‌تر و پیروزتر است، که محصولی باکیفیت‌تر تولید کند؛ اما با انتشار کتابی توسط دو نویسنده به نام‌های “ال ریس” و “جک تراوت”، تمامی این انتظارات و تفکرات منقلب شد. از آن زمان به بعد، تنها المان و عنصر برای موفقیت افراد در کسب و کار تولید محصول و ارائه خدمات باکیفیت نبود، بلکه “جایگاه برند در ذهن و قلب مشتری”، جایگزین آن شده بود.

در ابتدای انتشار کتاب “جایگاه‌یابی” و معرفی جایگاه برند در ذهن مشتری به عنوان کلید موفقیت، این ایده با مخالفان بسیاری رو به رو شد. تا آن زمان، کیفیت محصول و خدمات به عنوان یک راه برای رسیدن به موفقیت تلقی می‌شد و بسیاری از کمپانی‌ها زمان و هزینه زیادی را برای رسیدن به آن صرف کرده بودند؛ اما در نهایت تمامی تفکرات و ایده‌های آنان زیر و رو شده بود. به قطع یقین، پذیرفتن این تغییر سخت و گاها برای برخی از افراد تلخ بود. بازاریابان و صاحبان کسب و کار نمی‌توانستند این واقعیت را بپذیرند که کیفیت محصول به آن شدتی که تصورش را داشتند، اهمیتی ندارد. در نهایت، با مشاهده نتایج و عملکرد ایده جایگاه‌یابی برند، کسب و کارها کم کم به استفاده از آن روی آوردند و سعی کردند تا نگاه تعصبانه خود را کنار بگذارند.

از آن پس، ایده جایگاه‌یابی به عنوان یک استاندارد بازاریابی مهم پذیرفته شد و مسیر موفقیت بسیاری از کمپانی‌ها و برندهایی که از آن استفاده می‌کردند، هموار گردید. بعد از تمامی این پستی‌ها و بلندی‌ها، “فیلیپ کاتلر” که امروزه به عنوان پدر بازاریابی کسب و کار مدرن شناخته می‌شود، وارد صحنه شد. او با تمامی خلاقیت و نکته سنجی خود، ایده کسب و کار جایگاه‌یابی را به بهترین شکل پیکرتراشی کرد و توسعه داد. در نتیجه، موفق شد تا استراتژی که امروزه به عنوان استراتژی STP در کسب و کار شناخته می‌شود را، وارد دنیای کسب و کار کند.

استراتژی STP در کسب و کار چیست؟

استراتژی STP در کسب و کار، روش و راه حلی است که به شما کمک می‌کند تا سرعت رشد سریع‌تری نسبت به رقبا پیدا کنید و نسبت به آنان متمایزتر جلوه کنید. هدف استراتژی STP در کسب و کار، هدایت کردن سازمان به سمت توسعه و گسترش است و همچنین قصد دارد تا یک ترکیب کارآمد اجرایی را در زمینه بازاریابی هر برند ایجاد کند. هر برند و کسب و کار می‌تواند از این طریق به شکل موثرتر و بهتری با مخاطبان هدف خود ارتباط بگیرد و بازاریابی خود را در جهتی موثرتر و بهتر به پیش ببرد.

در واقع، عملی که در این مسئله به ما کمک بسیاری می‌کند اولویت‌بندی است. این موضوع در تمامی بعدهای زندگی، از جمله مدیریت کسب و کار صادق است. در واقع، ما نمی‌توانیم به صورت کامل و دقیق بر روی چندین موضوع مختلف در بازار تمرکز داشته باشیم. البته به شرط اینکه پول، نیروی انسانی و وقت لازم را دارا باشیم، ممکن است بتوانیم تمرکز خود را بر روی چندین موضوع متنوع عمیق کنیم؛ اما در صورتی که این امکانات را در اختیار نداشته باشیم، آن وقت انجام اینکار برای ما سخت و مشکل می‌شود. از طرف دیگر، نمی‌توان از مشتریان انتظار داشت که تمامی ویژگی‌های مثبت را به کسب و کار ما نسبت دهند و از همه لحاظ ما را تایید کنند.

STP به صورت خلاصه، ترکیبی از سه کلمه Segmentation، Targeting و Positioning است که به ترتیب به معنای “بخش‌بندی”، “هدف‌گیری” و “موقعیت‌یابی” هستند. استراتژی STP در کسب و کار به شما کمک می‌کند تا باارزش‌ترین مخاطبان هدف خود را شناسایی کنید و بازاریابی خود را در مسیری بسیار باعملکرد، توسعه دهید.

سه مرحله اصلی در استراتژی STP در کسب و کار، به این شکل عمل می‌کنند که در ابتدا تقسیم‌بندی‌های لازم انجام می‌شوند، سپس در مرحله هدف‌گیری، یک تا چند بازار هدف با ارزش انتخاب می‌شود و در نهایت جایگاه و موقعیت آن‌ها در بازار کلی از تمامی جهات بررسی می‌شود. زمانی که شما موفق شوید تا این سه مرحله اصلی و شاخص را به صورت کامل و دقیق انجام دهید، می‌توانید رضایت مشتریان خود را بدست آورید و در نتیجه فروش خود را افزایش دهید.

عناصر مهم استراتژی STP در کسب و کار

در بخش قبلی، درباره سه عنصر و المان اصلی در استراتژی STP در کسب و کار صحبت کردیم. این عناصر و بخش‌های مهم شامل: بخش‌بندی و تقسیم کردن، هدف‌گیری و موقعیت‌یابی هستند. در ادامه به بررسی بیشتر هر یک از این موارد خواهیم پرداخت تا شما بتوانید به شیوه دقیق‌تر و عمیق‌‌تری با استراتژی STP در کسب و کار و نحوه به کارگیری آن آشنا شوید.

بخش‌بندی

اگر بخواهیم بخش‌بندی را به زبان ساده‌تر توضیح دهیم، می‌توان گفت که این مرحله شامل گروه‌بندی مشتریان بر اساس ویژگی‌های آن‌ها است. با بخش‌بندی بخش‌های مختلف بازار و مخاطبین برند، می‌توان فرصت‌های مناسب را شناسایی کرد و از آن‌ها به بهترین شکل بهره‌مند شد. با انجام این کار، شما می‌توانید دید بهتر، گسترده‌تر و عمیق‌تری را نسبت به بازار خود داشته باشید.

به صورت کلی، 4 روش جهت بخش‌بندی بازار وجود دارد که شامل: دسته‌بندی جغرافیایی، جمعیت‌شناختی، روانشناختی و رفتاری هستند. این 4 مورد جزو دسته‌بندی‌های شاخص و استاندارد در استراتژی STP در کسب و کار هستند؛ اما می‌توان این دسته‌بندی را از این میزان هم عمیق‌تر و دقیق‌تر کرد. بنابراین، زمانی که شما یک دسته‌بندی معقول و مناسب از بازار خود ایجاد کنید، می‌توانید به سراغ هدف‌گیری بروید؛ اما پیش از اینکار بیایید تا این دسته‌بندی‌های گفته شده را به شکل جزئی‌تر بررسی کنیم.

هدف‌گیری

پس از اینکه بازار خود را به گروه‌های مختلفی تقسیم‌بندی کردید، باید به این فکر کنید که قصد دارید تا کدام یک از بخش‌های بازار خود را هدف بگیرید. ممکن است در ابتدا قبول این موضوع برای شما سخت باشد و بخواهید تمامی بازار خود را هدف داشته باشید؛ اما بهتر است این موضوع را در نظر داشته باشید که اگر، بازار خود را هدفمند انتخاب کنید، می‌توانید بازاریابی بسیار موثرتری داشته باشید. برای مثال؛ اگر شما صاحب یک برند لوازم آرایشی هستید و قصد دارید تا فروش محصولات خود را افزایش دهید، به نظر شما کدام یک از روش‌ها نتیجه بهتری به شما می‌دهد؟ اینکه تمام مردم شهر خود را مورد هدف قرار دهید؟ یا اینکه علاقمندان به محصولات آرایشی را هدف خود قرار دهید؟

پاسخ این سوال کاملا واضح و مشخص است. در صورتی که شما علاقمندان به محصولات آرایشی را بازار هدف خود قرار دهید احتمال اینکه محصولات بیشتری را به فروش برسانید، بالاتر خواهد بود. در صورتی که این موضوع را به صورت کامل درک کنید، فلسفه هدف‌گیری در استراتژی STP در کسب و کار را کاملا متوجه می‌شوید. بنابراین، زمانی که دایره مخاطبان شما به زمینه فعالیت و مقصود شما نزدیک باشد، تاثیر بازاریابی شما نیز بیشتر خواهد بود. در نهایت، این نکته را در نظر داشته باشید که بودجه شما نامحدود نیست، بنابراین مخاطبان هدف شما باید محدود باشند.

موقعیت‌یابی

در مرحله آخر، پس از اینکه بازار هدف خود را گروه‌بندی کردید و مخاطبان خود را برای شروع بازاریابی مشخص نمودید، باید وارد مرحله نهایی که مهم‌ترین مبحث در زمینه بازاریابی مدرن است شوید. موقعیت‌یابی و جایگاه‌یابی برند، به معنای این است که به شکلی متمایز و متفاوت از رقبا، در ذهن مخاطبان و مشتریان حک شوید. اگر بخواهیم این مسئله را با یک مثال ساده برای شما بیان کنیم، بهتر است این کار را با یک سوال آغاز کنیم.

اگر از شما بپرسند که گران‌ترین ساعت مچی در دنیا مربوط به کدام برند است؟ به احتمال زیاد، اولین موردی که به ذهن شما خطور می‌کند برند ساعت رولکس است. یا اگر از شما بپرسند که سریع‌ترین برند اتومبیل در دنیا کدام است؟ به احتمال زیاد ماشین فراری را به یاد می‌آورید. این واکنشی که در ذهن شما نسبت به پاسخ هر سوال ایجاد می‌شود را، موقعیت‌یابی و جایگاه‌یابی برند می‌گویند.

ممکن است در دنیا برند ساعت دیگری پیدا شود که از رولکس گران‌تر باشد یا اتومبیلی که بتواند سریع‌تر از فراری، حرکت کند؛ اما شما رولکس را با گران بودن و زرق و برق زیاد می‌شناسید و همینطور، ماشین فراری را با لوگوی معروف اسب و رنگ قرمز مخصوص‌اش به خاطر می‌آورید. این امر را می‌توان یک موقعیت‌یابی موفق در بین مشتریان، برای برند مثال زد.

جمع‌بندی استراتژی STP در کسب و کار

استراتژی STP در کسب و کار، یکی از برترین و بهترین روش‌هایی است که می‌توان از طریق آن یک بازاریابی موفق را برای هر برند بوجود آورد. این استراتژی شامل سه مرحله اصلی و شاخص است که تحت عنوان بخش‌بندی، هدف‌گیری و موقعیت‌یابی شناخته می‌شوند. رعایت و انجام هر یک از این مراحل، لازم است تا شما بتوانید به نتیجه دلخواه خود دست یابید. در مرحله بخش‌بندی، مخاطبین و بازار هدف به گروه‌های متفاوتی تقسیم می‌شوند. در مرحله هدف‌گیری، بهترین بازارها انتخاب می‌شوند و در نهایت، عمل اصلی که استراتژی STP در کسب و کار بر پایه آن بنا شده است، آغاز می‌شود. در این مرحله شما باید جهت جایگاه‌یابی و موقعیت‌یابی برند خود اقدام کنید تا بتوانید اثر مثبت و عمیقی را در ذهن مخاطب خود بگذارید.

اگر قصد دارید تا یک کسب و کار موفق و پردرآمد را راه‌اندازی نمائید، الزامی است که با مفهوم “چرخه کسب و کار” آشنایی پیدا کنید! ممکن است شما این مفهوم را با عناوین مختلف دیگر همچون سیکل تجارت، چرخه تجارت، چرخه اقتصادی و این دسته موارد نیز، بشناسید. اهمیت چرخه کسب و کار در این است که افراد با آشنایی آن، قادر خواهند بود تا تصمیمات آگاهانه‌تر و درست‌تری را در مسیر حرفه‌ای خود اتخاذ کنند. برخی از تغییرات و دگرگونی‌ها در مسیر اقتصاد و یک بازار کار، ممکن است در چرخه‌ای زمانی تکرار شوند؛ در این شرایط است که فرد باید با افزایش دانش و آگاهی خود بتواند اتفاقات آینده را با توجه به گذشته آن چرخه، پیش‌بینی نماید. در این مقاله، قرار است به بررسی این موضوع بپردازیم که؛ چرخه کسب و کار چیست؟ از چه مراحلی برخوردار است؟ عناصر تاثیرگذار و اصلی این چرخه چه هستند؟ با ما همراه شوید تا برای شما توضیح دهیم که چه زمان یک شرایط بوجود آمده در مسیر کاریتان، تحت عنوان چرخه کسب و کار شناخته می‌شود.

معرفی چرخه کسب و کار و تاثیرات آن

همانطور که در مقدمه این مقاله ذکر شد، چرخه کسب و کار ممکن است با عناوین دیگری نیز در بین گروهی از افراد شناخته شده باشد. این چرخه شامل نوسانات، فراز و نشیب و دگرگونی‌های اقتصادی است که امکان دارد در یک بازه یا شرایط زمانی مشخص، پیش بیایند. این عوامل، قادر هستند تا تاثیر عمیقی را بر تمامی فعالیت‌های اقتصادی یک جامعه یا حتی کشور داشته باشند. دلیل اینکه این نوسانات تحت عنوان چرخه معرفی می‌شوند، این است که به صورت مداوم، ممکن است دیده شده و تکرار گردند. به صورت معمول؛ اگر یک جامعه، سازمان یا کشور، از اقتصاد نوع سرمایه‌داری برخوردار باشد، بسیار محتمل است که چرخه کسب و کار در آن اتفاق بیافتد.

نکته مهمی که باید به آن توجه کنید؛ این است که اصولا اکثریت نظام‌ها و اقتصادهایی که با سیستم سرمایه‌داری مدیریت می‌شوند؛ این چرخه را در مدت زمان‌های مختلف، ممکن است تجربه کنند. یعنی، برخی دوره‌ها به صورت طبیعی برای آن‌ها تکرار می‌شود که می‌تواند روند نزولی یا صعودی را بر رشد اقتصاد پیاده‌سازی نماید.

آنچه اهمیت دارد؛ آگاهی و آشنایی افراد فعال در بازار کار و اقتصاد نسبت به این چرخه‌ها است؛ زیرا آن‌ها می‌توانند با توجه به قرارگیری در هر مرحله از چرخه، در رابطه با سبک و حوزه کسب و کاری خود، تصمیمات بهتری را بگیرند یا ایده‌های مناسب‌تری را پیشنهاد دهند و در نهایت، به درآمدزایی بیشتر آن حرفه، کمک کنند. از طرف دیگر، این امر به سرمایه‌گذاران بازار کمک می‌کند تا با توجه به تصمیم‌گیری‌هایی که دولت‌ها اتخاذ می‌کنند، سیاستی بهینه‌تر را برای بهبود اقتصاد کسب و کار مورد نظر، بکار ببرند.

به بیان دیگر، اگر بخواهیم چرخه اقتصاد را به صورتی تخصصی‌تر برای شما شرح دهیم؛ می‌توان گفت که این چرخه‌ها به صورت منظم و با توجه به الگوهایی خاص، در یک بازه زمانی مشخص تکرار می‌شوند! البته، لازم است توجه داشته باشید که نمی‌توان هر نوسان را در روند اقتصادی یک کشور، به عنوان چرخه اقتصادی در نظر گرفت. در صورتی که نوسانات پیش آمده، بر طبق الگوهایی مشخص باشند و مراحل آن، از قبل بررسی و پیش‌بینی شود؛ در آن صورت می‌توان آن نوسان را به عنوان یک چرخه اقتصادی در نظر داشت.

نکته جالبی که در رابطه با چرخه کسب و کار وجود دارد؛ این است که این چرخه‌ها معمولا در بازه‌های کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت اتفاق می‌افتند. به عنوان مثال؛ اگر چرخه در مدت زمان 1 سال تا 3 سال رخ بدهد و به اتمام برسد، می‌توان آن را یک چرخه کوتاه مدت نامید. از طرف دیگر، اگر چرخه کسب و کار مورد نظر بیش از 15 سال به طول بیانجامد، می‌توان آن را یک چرخه بلند مدت به حساب آورد.

شایان ذکر است که؛ چرخه کسب و کار و اقتصاد به عوام مختلفی همانند سیاست، اقتصاد، شرایط اجتماع و فرهنگ نیز بسیار بستگی دارد. همچنین، تا پیش از آغاز آن نمی‌توان زمان مشخصی را برای پیش آمدن‌اش تعیین کرد. در ادامه این بخش از مقاله چرخه کسب و کار، قرار است تا به بررسی دقیق مراحل این چرخه بپردازیم.

مراحل چرخه کسب و کار چه هستند؟

آنچه که لازم است برای داشتن یک کسب وکار موفق بدانید؛ این است که شرایط بازار و اقتصاد همیشه رو به بالا یا پایین نخواهد بود! بلکه این چرخه و نوسانات، دائما در حال دگرگونی و بالا و پایین شدن هستند. همانطور که ممکن است شما در زمانی در اوج درآمدزایی و موفقیت خود باشید، امکان دارد زمانی از راه برسد که نتوانید به خوبی گذشته، کسب و کار خود را رونق بخشید و دلیل این امر نیز، شرایط اقتصادی است که شما در آن قرار گرفته‌اید. بنابراین، به یاد داشته باشید که چرخه کسب و کار در دوره‌های به خصوصی همراه با رشد هستند؛ اما این رشد و پیشرفت امکان دارد که با فروپاشی‌هایی در آینده خود رو به رو شود.

بنابراین، هیچ رشد و سقوطی پایدار نیست! نکته‌ای که در تمام این چرخه‌ها ثابت است و شناسایی آن می‌تواند به شما کمک کند تا برای مراحل بعدی خودتان را آماده کنید؛ این است که به صورت کلی چرخه کسب و کار از 5 مرحله تشکیل شده است. این مراحل، تحت عنوان “فاز”، شناخته می‌شوند. اسامی این مراحل نیز، به شرح زیر هستند:

1. فاز یا مرحله شکوفایی و بسط
2. نقطه اوج یا پیک اقتصاد
3. دوره رکود اقتصادی
4. افول
5. بازیابی اقتصادی

در ادامه با ما همراه شوید تا تمامی این مراحل را، به جزئیات برای شما بازنگری کنیم.

مرحله انبساط چرخه کسب و کار

ممکن است برخی از افراد، این دوره را با عنوان شکوفایی اقتصادی نیز بشناسند. این مرحله، به این موضوع اشاره دارد که شرایط و سیاست و موقعیت اجتماع، قرار است همه دست به دست هم دهند تا وضعیت اقتصادی بهبود پیدا کند. برخی از ویژگی‌هایی که می‌توان با توجه به آن‌ها، دوره شکوفایی اقتصادی را شناسایی کرد، شامل؛ افزایش نقدینگی، کاهش بیکاری در جامعه و سرمایه‌گذاری‌ها اشاره کرد. در این زمان، احتمال پایداری شرایط اقتصادی افزایش خواهد یافت.

نقطه اوج در چرخه کسب و کار

درست است که شرایط ذکر شده در گزینه قبل، بسیار مطلوب و مناسب به نظر می‎رسد؛ اما این شرایط ممکن است در چرخه به جایی ختم شود که اوج خودش باشد! در این مرحله، رشد و پیشرفت توانایی افزایش نخواهند داشت و اشباع به میان آمده است. همچنین، نمی‌توان در این شرایط، انتظار پیشرفت بیشتری از اقتصاد را داشت. در این زمان است که، شما باید منتظر باشید تا روند معکوس اتفاق بیافتد.

مرحله انقباض در چرخه کسب و کار

در این مرحله، هر آنچه در دوره شکوفایی اتفاق افتاده بود برعکس می‌شود! به این معنا که؛ نرخ بیکاری افزایش پیدا می‌کند، نقدینگی کم‌تر می‌شود، سرمایه‌گذاری به نزول می‌گراید و در نهایت، تقاضا در بازار نیز کاهش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی است که؛ عرضه از سمت تولید کنندگان و خدمت‌رسانان نیز کمتر می‌شود.

نقطه رکود اقتصادی

درست برعکس نقطه اوج، زمانی که دوره انقباض به حد اعلای خود برسد، رکود اقتصادی اتفاق خواهد افتاد! در این شرایط، روند بی‌کاری،کاهش اعتبار کسب و کارها، عرضه و تقاضا، نقدینگی و ورشکستگی، به نهایت خود می‌رسد. اگر در بازه زمانی، این ویژگی‌‌ها را مشاهده کردید، امکان بالایی وجود دارد که شرایط اقتصاد کشور یا جامعه، در نقطه رکود خود به سر برد. البته، نکته مثبت و مزیتی که این امر دارد؛ این است که این شرایط نیز پایدار نبوده و شکوفایی اقتصادی دوباره جوانه می‌زند.

اتمام رکود اقتصادی در چرخه کسب و کار

در این مرحله، رکود هنوز به پایان خود نرسیده است؛ اما ساعات آخر عمر خود را می‌گذراند. شما قادر خواهید بود تا در این شرایط، نشانه‌های مثبتی را دریافت نمائید. البته، امکان دارد که افراد نشانه‌های بهبود را به صورتی ملموس و واضح در زندگی خود مشاهده نکنند؛ اما پیش‌زمینه‌هایی برای بازیابی اقتصاد و بهبود روند در حوزه کسب و کارها، رخ خواهد داد که این مورد می‌تواند به عنوان نشانه مرحله بعد، یعنی بازیابی رکود باشد.

بازیابی چرخه کسب و کار

خوشبختانه، همانطور که گفته شد شرایط یکسان باقی نمانده و رو به بهبودی می‌رود. در این شرایط، دوباره چرخه اقتصادی روشن شده و به جریان می‎افتد. ممکن است شما ببینید که قیمت‌ها رو به مطلوب شدن می‌روند و تقاضا از سمت مردم در بازار افزایش پیدا می‌کند. در راستای این رخداد، تولیدکنندگان نیز برای افزایش محصولات و ارائه خدمات خود، به دریافت وام یا سرمایه‌گذاری رو می‌آورند. در نهایت، افزایش اشتغال و نقدینگی، موجب می‌شود تا این چرخه به پایان برسد.

جمع‌بندی چرخه کسب و کار

اگر شما نیز به عنوان کسب و کاری فعال یا تازه‌وارد در بازار، قصد افزایش درآمد خود را دارید؛ باید برخی از اصول بازار را بدانید تا بتوانید با توجه به شرایط کنونی و آینده، تصمیماتی را اتخاذ نمائید! یکی از این اصول مهم، چرخه کسب و کار است. این چرخه، بیان می‌دارد که شرایط اقتصادی هیچگاه یکسان نیست و پایدار نمی‌ماند و دائما در حال نوسان است. در واقع، هر شکوفایی اقتصادی در این چرخه، افول یا رکودی را به همراه دارد و عکس این موضوع نیز صادق است. البته، چرخه کسب و کار دارای برخی ویژگی‌های ثابت است که اگر یک شرایط اقتصادی از آن برخوردار نباشد، نمی‌توان آن را چرخه کسب و کار محسوب کرد.

با توجه به تغییر و تحولاتی که در بازار کسب و کار رخ می‌دهد و پیشرفتی که با سرعت چشم‌گیر در حال جهش است؛ می‌توان گفت که تقریبا کسب و کارهایی قادر به رشد و توسعه هستند که همراه با پیشرفت‌ها خود را بروز کنند. این تغییر و تحولات سبب شده‌اند تا دستیابی کسب و کارها به اهداف و چشم‌اندازهایشان، روز به روز سخت و پیچیده‌تر شود. همین امر نیز، سبب ایجاد شدن جوی بسیار رقابتی در بازار شده است که هر سازمان برای بقا و ادامه حیات خود، نیازمند خلاقیت در کسب و کار خواهد بود! بنابراین، اگر شما نیز تمایل دارید تا کسب و کار خود را توسعه دهید و در عرصه این رقابت‌ها، به رتبه‌های بالاتر صعود کنید، توصیه می‌کنیم که از خلاقیت در کسب و کار خود بهره‌گیری نمائید.

چگونه خلاقیت در کسب و کار داشته باشیم؟

برخورداری از خلاقیت در کسب و کار، یکی از مهم‌ترین عوامل و دلایلی است که افراد می‌توانند در حرفه خود پیشرفت کنند و به آن میزان درآمدی که می‌خواهند، برسند. مفهوم خلاقیت، در واقع به معنای بکارگیری توانایی‌های ذهنی‌ای است که افراد برای ایجاد و پیاده‌سازی یک مفهوم و ایده تازه از آن استفاده می‌کنند. در نهایت، نتیجه خلاقیت باید به تولید و فراهم چیزی بیانجامد که هم اصولی و هم ارزشمند باشد. در بخش زیر، 4 قدم جهت افزایش خلاقیت در کسب و کار را به شما معرفی کرده‌ایم. مطالعه و عمل به این 4 قدم، باعث می‌شود تا شما بتوانید از رقبای خود جلو بیافتید و نظر مخاطبین هدف را بیش از پیش به خود جلب کنید!

مطالعه مداوم داشته باشید

اگر به دنبال این هستید که خلاقیت در کسب و کار خود را افزایش دهید؛ باید در رابطه با حوزه کسب و کار خود مطالعه داشته باشید! زیرا، ذهن انسان قدرت پردازش و تحلیل در رابطه با موضوعی که از آن اطلاعات کافی ندارد را نخواهد داشت. به عنوان مثال؛ یک کامپیوتر را در نظر بگیرید که قصد دارید تا آن را تعمیر کنید یا سیستم آن را ارتقا دهید. اگر در رابطه با سیستم سخت‌افزاری و نرم‌افزاری این کامپیوتر اطلاعات کافی را نداشته باشید، امکان ندارد بتوانید روشی را پیدا کنید که به شما کمک کند تا هدف خود را تحقق بخشید!

بنابراین، این یک واقعیت تغییرناپذیر است که افراد برای صحبت کردن و آنالیز کردن یک موضوع، نیاز دارند تا در رابطه با آن اطلاعات کافی را دارا باشند. نتیجه می‌گیریم که؛ برای افزایش خلاقیت خود باید مطالعه داشته باشید و به هر نحوی، اطلاعات جدیدی را بیاموزید! مطالعه در دنیای امروزی تنها به خواندن کتاب محدود نمی‌شود؛ بلکه شما می‌توانید با شرکت در دوره‌های آموزشی، گوش دادن به پادکست و مشاهده ویدیوهای آموزشی نیز، دانش لازم را بدست آورید.

محدود کردن و گزینش داده‌ها

در دومین مرحله، شما باید دانش بدست آمده را در یک حوزه خاص محدود کنید! اگر بخواهیم این موضوع را به شکلی واضح‌تر توضیح دهیم می‌توانیم از مثال کامپیوتر استفاده نمائیم. در کل سیستم یک کامپیوتر، اگر شما بخواهید آن را ارتقا بدهید باید انتخاب کنید که چه بخشی را مورد هدف دارید. ممکن است شما بخواهید حافظه یا سرعت آن را بیشتر کنید؛ که در این صورت، این بخش‌ها تنها قسمتی کوچک از کل سیستم سخت‌افزار و نرم‌افزار یک کامپیوتر را در برمی‌گیرند.

بنابراین، شما می‌توانید از بخش‌هایی که در ارتباط با صفحه نمایش، اسپیکرها یا کیبورد هستند، چشم‌پوشی نمائید. این قابلیت انسان‌های خلاق است که می‌توانند به صورت ویژه، ذهن خود را بر یک بخش خاص و ویژه متمرکز نمایند! بنابراین، سعی کنید تا از پرداختن به هجویات و اطلاعاتی که اهمیتی ندارند، ممانعت کنید.

تقویت توانایی تجزیه و تحلیل

در سومین مرحله از افزایش خلاقیت در کسب و کار، شما باید توانایی تجزیه و تحلیل خود را افزایش دهید! ممکن است بسیاری از شما دانش و اطلاعات کافی را در رابطه با یک موضوع به خصوص داشته باشید؛ اما توانایی تحلیل و آنالیز آن را به خوبی نداشته باشید. این امر، نشان دهنده محدود بودن آشنایی شما با موضوع مد نظر می‌باشد.

در صورتی که، اگر دانش شما به اندازه کافی در رابطه با یک موضوع افزایش پیدا کند، می‌توانید آن را به راحتی تحلیل و تجزیه کنید. اگر هدف و غایت شما افزایش خلاقیت در کسب و کار باشد؛ می‌توانید با توجه به توانایی‌هایی که در دو بخش قبل بدست آورده‌اید، این مرحله را نیز با موفقیت بگذرانید.

پرورش ایده‌های جدید

پس از به اتمام رساندن مراحل بالا، وقت آن است که یک ایده مشخص را پرورش داده و آن را پیاده‌سازی کنید. اگر خلاقیت در کسب و کار را به عنوان یک پازل درنظر بگیرید؛ می‌توان گفت که مطالعه طرح پازل را مشخص می‌کند، گزینش داده‌ها قطعات پازل را برای شما تعیین می‌کند، در قدم سوم می‌توانید چیدن این پازل‌ها را در کنار یکدیگر بررسی نمائید و در نهایت، جهت رسیدن به اوج خلاقیت خود همه این قطعات را کنار هم بگذارید تا آن نتیجه‌ای که می‌خواهید محقق گردد.

اگر بخواهیم این موضوع را به خود کسب و کار ارتباط دهیم؛ می‌توان گفت که شما جهت افزایش خلاقیت در کسب و کار خود نیاز دارید تا اطلاعاتی در رابطه با حوزه‌های مختلف(مرتبط با حرفه) بدست آورید و با کمک‌گیری از آن، ایده‌های متفاوتی را ارائه می‌دهید.

عوامل موثر بر خلاقیت در کسب و کار

برخی عوامل وجود دارند که افراد می‌توانند با آگاهی نسبت به آن‌ها، خلاقیت در کسب و کار خود را افزایش دهند. این عناصر که بر خلاقیت و قدرت ایده‌پردازی افراد می‌توانند تاثیر به سزایی داشته باشند شامل دو مورد عوامل محیطی و فردی خواهند بود. همچنین، برخی از افراد ممکن است این عوامل را تحت عناوین بیرونی و درونی نیز بشناسند.

عوامل محیطی و بیرونی

این موارد، شامل ویژگی‌ها، شرایط و عناصری هستند که افراد با بهره‌گیری از آن‌ها می‌توانند به افزایش خلاقیت خود در کسب و کار کمک کنند! به طور مثال؛ آزادی، داشتن منابع و وقت کافی، جو مناسب جهت به کار انداختن قوه فکر و تخیل و پرورش طرح‌های مناسب برای تحقیق برخی از این موارد هستند. گاها، وجود برخی شرایط پرفشار از محیط بیرونی به افراد، باعث می‌شود تا آن‌ها موتور خلاقیت خود را روشن کنند و راهکارهای تازه‌ای را برای حل مشکلات ارائه دهند.

عوامل فردی و درونی

علاوه بر عوامل محیطی و بیرونی که می‌توانند بر قدرت خلاقیت و پرورش فکر افراد تاثیرگذار باشند؛ برخی عوامل نیز هستند که از درونیات و وجود خود انسان نشات می‌گیرند. برخی از مثال‌های این عوامل شامل؛ ویژگی‌های شخصی، سلایق، انگیزه و خودشناسی، برخورداری از توانایی شناخت مسائل، تمایل به ریسک و شجاع بودن و برخورداری از تخصص کافی در رشته هستند.

5 تکنیک افزایش خلاقیت در کسب و کار

علاوه بر تمامی موارد بالا که ذکر شدند و پیروی از آن‌ها می‌تواند به افزایش خلاقیت در کسب و کار شما کمک کند، گزینه دیگری دیگری نیز وجود دارد که شما می‌توانید با انجام آن، سرعت رشد خلاقیت را در وجود خود 100 برابر کنید! این عامل مهم و موثر نیز، آموزش است.

با آموزش دیدن به صورت مداوم و ادامه دادن روند یادگیری، شما قادر خواهید بود تا رشد و توانایی کافی را جهت پیشرفت در کسب و کار خود بدست آورید. به عنوان یک مدیر کسب و کار، شما باید بدانید که تکنیک‌های بکار گرفته شده در بازار دائما در حال تغییر هستند و نمی‌توان با استفاده از روش‌های قدیمی و سنتی، یک کسب و کار مدرن را به چشم‌اندازهایش رساند.

از این رو، بهتر است تا آموزش و یادگیری را در روند کاری خود و نیروهایتان قرار دهید. استفاده از آموزش، افراد را به فکر کردن وامی‌دارد. توصیه ما به شما این است که؛ آموزش و یادگیری را در بستر کاری خود به یک عادت تبدیل کنید تا در نهایت، به یک فرهنگ سازمانی تبدیل گردد. برای اینکه بتوانید از روش‌های اصولی و تکنیکی، اینکار را در سازمان و کسب و کار خود اجرا کنید، بهتر است تا 5 تکنیک ذکر شده در بخش زیر را بخوانید و آشنایی حدودی را نیز نسبت به آن‌ها بدست آورید:

1. تکنیک علت و معلول: یکی از روش‌های مفید جهت تجزیه، تحلیل و آنالیز ابعاد مسائل
2. تکنیک در هم شکستن فرضیات: از بین بردن فرضیات و افکار غلط قدیمی
3. تکنیک دلفی: کسب اطلاعات به کمک توزیع پرسشنامه بین افراد و کنترل بازخوردها و نظرات
4. تکنیک حل مسئله: کشف مسئله، تعیین علت، ارائه راه حل و ارزیابی آن‌ها
5. تکنیک ارتباط اجباری: ایجاد خلاقیت از طریق ایجاد ارتباط‌های تعیین شده بین دو گروه

جمع‌بندی خلاقیت در کسب و کار

در این مقاله، به بررسی خلاقیت در کسب و کار پرداختیم. شما می‌توانید با افزایش خلاقیت خود در هر حوزه کاری، ایده‌های جدیدی را ارائه دهید که به افزایش درآمد و ارتباطات بهینه بین شما و مشتریان کمک کنند. خلاقیت در کسب و کار می‌تواند به کمک تکنیک‌های مختلفی، افزایش پیدا کند. مطالعه، تحلیل، آزاد کردن فکر از دغدغه‌های غیرمرتبط و در نهایت، استفاده از تکنیک‌های تست شده و آزمایش شده؛ برخی از روش‌هایی هستند که می‌توانید برای افزایش خلاقیت در کسب و کار خود از آن‌ها کمک بگیرید!

چگونه بوم کسب و کار بنویسیم؟ بوم کسب و کار، یکی از کاربردی‌ترین ابزاری است که افراد می‌توانند به کمک آن، نما و چشم‌اندازی روشن را از مسیر موفقیت و کسب و کار خود ترسیم نمایند. این ابزار، تصویر و دیدگاهی کلی را از کسب و کار شما می‌سازد که به شما در راستای اتخاذ تصمیمات آینده، کمک شایانی می‌کند. در این مقاله، قرار است تا به پاسخ سوال “چگونه بوم کسب و کار بنویسیم”، بپردازیم. مدیریت یک کسب و کار، گاها می‌تواند چالش‌ها و مشکلات بسیاری را به همراه داشته و همانند یک هزارتو، پر از پیچ و خم باشد. اگر شما بدون چراغ یا نقشه راهنما وارد این هزارتو شوید، به قطع یقین گم خواهید شد و زمان زیادی صرف می‌شود برای اینکه راه خروج را از آن پیدا کنید! راه حل کارساز شما، ترسیم و استفاده از یک بوم کسب و کار است. این ابزار، شما را از بیراهه‌ها دور نگه می‌دارد و به شما کمک می‌کند تا بتوانید بیزینس خود را به بهترین نحو مدیریت نمائید.

به بیان ساده و صریح، بوم کسب و کار ابزاری است که شما برای درآمدزایی و پیشرفت کسب و کارتان، به آن نیاز خواهید داشت! شما در این ابزار، به بررسی و تحلیل مخاطبین هدف، ارزش‌های ارائه شده کسب و کار، شیوه جذب و بازاریابی مشتریان، نحوه توزیع محصولات و ارائه خدمات و در نهایت، بررسی امور مالی حرفه خود، خواهید پرداخت. به صورت خلاصه‌تر، ماهیت و کاربرد بوم کسب و کار در 3 مورد زیر خلاصه می‌شود:

• ذکر عواملی که سبب تولید ارزش می‌گردند.
• گوشزد مواردی که به فروش ارزش کمک می‌نمایند.
• عناصری که باعث می‌شوند تا مشتری از شما خرید نماید.

تمامی موارد ذکر شده، پازل بوم کسب و کار(Business Canvas) را تکمیل می‌کنند. طراحی بوم کسب و کار نیز درست همانند کنار هم چیدن قطعات یک پازل است که نقشه راه رسیدن شما به اوج درآمد و موفقیت در بازار را، در اختیارتان قرار می‌دهد. به صورت کلی، بوم کسب و کار مزایای متعددی دارد؛ به طور مثال، شما قادر خواهید بود تا تصویری جامع از کسب و کارتان داشته باشید و ببینید که کجای مسیر ایستاده‌اید.

البته، توصیه ما به شما این است که بوم کسب و کار خود را به صورتی انعطاف‌پذیر طراحی نمائید که در صورت نیاز، بتوانید آن را تغییر دهید. گاها ممکن است اصلاحاتی در رابطه با آن بوم کسب و کار صورت گیرد. از دیگر مزایای بوم کسب و کار، می‌توان به این موضوع اشاره کرد که شما با انتشار این بوم با سرمایه‌گذاران و شرکای تجاری، می‌توانید به راحتی کسب و کار خود را به آنان معرفی نمائید. در ادامه مقاله، به بررسی این موضوع می‌پردازیم که چطور می‌توان این پازل را تکمیل کرد و به صورت کلی، به سوال “چگونه بوم کسب و کار بنویسیم”، پاسخ کامل خواهیم داد.

چگونه بوم کسب و کار بنویسیم(راهنمای جامع مراحل)

همانطور که مشاهده می‌کنید، بوم کسب و کار از 9 بخش متفاوت تشکیل شده است. البته، برای اینکه بتوان به خوبی این بوم را تکمیل کرد و تمام اطلاعات را در آن نوشت، نیاز است تا هدف از ایجاد کسب و کار خود را روشن کنیم. مراحل زیر را بخوانید، تا تماما از شیوه تکمیل این بوم آگاهی پیدا کنید.

اولین کاری که شما باید انجام بدهید، این است که از خودتان بپرسید چرا قصد راه‌اندازی این کسب و کار را دارید؟ با تشخیص هدف از راه‌اندازی کسب و کار، به خوبی می‌توانید به این موضوع پی ببرید که باید دقیقا چه موضوعاتی را تحت بررسی قرار دهید. همچنین، شما قادر خواهید بود تا موضوعاتی که حائز اهمیت نیستند را در نظر نگیرید و به این شکل، زمان، انرژی و سرمایه خود را حفظ نمائید.

اگر شما بتوانید هدف از انجام و راه‌اندازی آن کسب و کار را تشخیص دهید، به راحتی قادر خواهید بود تا ذات و رسالت کسب و کارتان را شناسایی نمائید. همین امر سبب می‌شود تا شما به بهترین شکل به مشتریان خود خدمات‌رسانی کنید و از این رو، درآمدزاییتان را افزایش دهید. در بخش بعدی از مقاله “چگونه بوم کسب و کار بنویسیم”، مراحل تکمیل این بوم را توضیح خواهیم داد.

شرکای کلیدی(Key Partners)

اولین بخشی که قرار است در مقاله “چگونه بوم کسب و کار بنویسیم” مورد بررسی قرار گیرد؛ این است که به تحلیل شرکای کلیدی خود بپردازید. در این بخش، شما باید به این موضوع بیاندیشید که کدام کمپانی یا افراد برای شما سودآور هستند و می‌توانید با آن‌ها یک همکاری برد-برد داشته باشید.

افرادی که به عنوان شریکان اصلی و مهم شما محسوب می‌شوند، در این بخش قرار می‌گیرند. شرکای کلیدی معمولا منابعی را برای شما فراهم می‌کنند که شما قابلیت، توانایی، تخصص یا سرمایه کافی را برای تهیه آن‌ها ندارید. در این صورت، آن‌ها قادر هستند تا نیاز شما را برآورده سازند و از طرف دیگر، شما نیز برای آن‌ها سودهایی خواهید داشت. مشارکت می‌تواند به شیوه‌های مختلفی انجام شود و شکل معین شده‌ای ندارد. امکان دارد این شرکا شامل: شرکت‌های رقیب، غیررقیب یا سرمایه‌گذاران باشند.

فعالیت‌های کلیدی(Key Activities)

در دومین مرحله از مقاله “چگونه بوم کسب و کار بنویسیم”، شما موظف خواهید بود تا فعالیت‌های اصلی و مهمی که قرار است در مجموعه‌تان انجام شود را مشخص نمائید. این امر به شما کمک می‌کند تا درک بالایی را از ارزش پیشنهادی کسب و کار خود اخذ نمائید. البته، لازم به ذکر است که این مرحله تنها مربوط به تولید نمی‌باشد؛ بلکه مدیریت کسب و کار از داخل مجموعه و تمامی فعالیت‌های آن نیز، شامل فعالیت‌های کلیدی شما خواهند بود.

در صورتی که کسب و کار شما محصول محور است؛ این فعالیت‌ها می‌توانند شامل تکنولوژی‌های جدیدی باشند که برای تولید محصولات باکیفیت‌تر، تهیه می‌گردند. در نهایت، اگر فعالیت کسب و کار شما متمرکز بر امور زیرساختی است، مثل تهیه تجهیزات برای دیگر کسب و کارها، فعالیت‌های کلیدی می‌توانند شامل بهبود زیرساخت‌ها و بهینه‌سازی آن‌ها باشند.

منابع کلیدی(Key Resources)

آخرین بخش از سمت چپ بوم که قرار است در مقاله “چگونه بوم کسب و کار بنویسیم” آن را توضیح دهیم، شامل منابع کلیدی خواهد بود. این بخش نیز درست همانند دو بخش قبلی؛ منابعی را مشخص می‌کنند که ارزش بالایی برایتان دارند و جهت ادامه کسب و کار، حیاتی هستند. منابع کلیدی کسب و کار شما که تحت عنوان دارایی‌های استراتژیک نیز شناسایی می‌شوند، در واقع توانایی‌ها، سرمایه و قدرتی را به شما می‌دهند که جهت کسب موفقیت و برتری از رقبا به آن‌ها احتیاج دارید. این دارایی‌ها اعم از منابع فیزیکی، فکری، مالی و انسانی خواهند بود.

ارزش‌های پیشنهادی کسب و کار(Value Proposition)

بخش میانی که می‌توانید در تصویر بوم کسب و کار آن را مشاهده کنید و قرار است آن را در این قسمت از “چگونه بوم کسب و کار بنویسیم” توضیح دهیم، شامل ارزش‌های پیشنهادی خواهند بود. ارزش‌های پیشنهادی در واقع به معنای خدماتی است که شما به مشتریان خود ارائه می‌کنید. توجه داشته باشید که ارزش‌های پیشنهادی شما باید نسبت به رقبا متمایز باشند و نیازهای دیگری از مشتریان را برطرف نمایند. همچنین، اگر حوزه فعالیتی شما و رقیبتان با یکدیگر بسیار نزدیک است، شما می‌توانید سعی کنید تا برتری‌ها و امتیازاتی را در قالب ارزش‌های پیشنهادی به مشتریان ارائه نمائید.

کانال‌های توزیع(Channels)

هر سازمان، کسب و کار و کمپانی، دارای ارتباطاتی تجاری است که به عنوان کانال‌های فروش و توزیع آن کسب و کار محسوب می‌گردند. به بیان ساده‌تر، روشی که مشتریان می‌توانند به محصولات یا خدمات شما دسترسی پیدا کنند، در دسته‌بندی کانال‌های توزیع قرار می‌گیرند. البته، لازم است توجه داشته باشید که این موضوع تنها در رابطه با نحوه ارتباطگیری شما با مشتریان صحبت نمی‌کند.

دسته‌بندی مشتریان(Customer Segment)

ششمین بخش مقاله “چگونه بوم کسب و کار بنویسیم”، شامل دسته‌بندی مشتریان خواهد بود. با توجه به اینکه کسب و کارها، خدمات و محصولات خود را به افراد یا شرکت‌های مختلفی عرضه می‌کنند؛ منطقی است که برای تصمیم‌گیری‌های بهتر و نظم‌دهی به امور، مشتریان را به دسته‌بندی‌های مختلفی تقسیم‌بندی نمائید! دسته‌بندی مشتریان، به شما کمک می‌کند تا نیازهای خاص هر گروه را به خوبی تشخیص دهید و محصولات و خدمات خود را، هدفمندانه به فروش برسانید.

در این بخش، اطلاعاتی نظیر مشخصات مشتریان، تفکرات، نیازها، احساسات و غیره، بررسی می‌گردند. همانطور که از نام این بخش می‌توان متوجه شد، شما در واقع مشتریان خود را بر اساس ویژگی‌هایی در کنار یکدیگر قرار داده‌اید. در نهایت، شما قادر خواهید بود تا به روش بهتری پاسخگوی نیازهای مشتریان خود باشید و رضایت آنان را جلب نمائید.

ارتباط با مشتریان(Customer Relationships)

یکی از مهم‌ترین مواردی که شما باید در کسب و کار خود در نظر داشته باشید، نحوه برخورد، تعامل و ارتباط‌گیری مطلوب با مشتریان است! در این بخش، که آخرین بخش از سمت راست بوم کسب و کار است شما می‌توانید به تحلیل و بررسی این موضوعات بپردازید. شما می‌توانید جهت تکمیل این بخش از خودتان بپرسید؛ چگونه می‌توان با مشتریان وارد ارتباط شد؟ و چگونه قادر هستید این ارتباط را حفظ نمائید؟

ساختار هزینه(Cost Structure)

دو بخش پایین که قرار است در مقاله “چگونه بوم کسب و کار بنویسیم” توضیح داده شوند، به بررسی این موضوع می‌پردازند که گردش مالی کسب و کار شما به چه صورت است. در نهایت، شما قادر خواهید بود تا از این اطلاعات برای کسب سود بیشتر استفاده نمائید! برای اینکه این بخش را به شکلی صحیح تکمیل کنید؛ باید هزینه‌های ثابت، متغیر و مزایای سود خود را محاسبه نمائید. این بخش، مربوط به قسمت پایین و سمت چپ بوم کسب و کار خواهد بود.

جریان درآمدی(Revenue Stream)

آخرین گزینه مهم که باید در مقاله “چگونه بوم کسب و کار بنویسیم” به بررسی آن بپردازیم، این است که شما باید جریان‌های درآمدی، ورودی و خروجی کسب و کار خود را تحت کنترل داشته باشید. به بیان دیگر، شما باید مشخص نمائید که شرکت یا کسب و کار خرد شما، چگونه از هر بخش مربوط به مشتریان درآمدزایی دارد. برخی از این روش‌ها ممکن است شامل؛ فروش دارایی، هزینه اشتراک، هزینه کارگزاری و تبلیغات باشند.

جمع‌بندی چگونه بوم کسب و کار بنویسیم

در این مقاله، به بررسی پاسخ سوال “چگونه بوم کسب و کار بنویسیم”، پرداخته شد. بوم کسب و کار ابزاری است که به شما کمک می‌کند تا جنبه‎های مختلف کسب و کار خود را به صورت تصویری، ترسیم نمائید و از بالا به آن نگاه کنید! این دیدگاه جدید، سبب می‌شود تا چالش‌ها و مشکلات کسب و کار خود را به راحتی حل کنید، ایده‌های جدیدی را در حوزه ارائه خدمات و محصولاتتان عرضه کنید و در نهایت، رضایت مشتریان را برای رسیدن به درآمد بالا و اعتبار بیشتر، جلب نمائید